Hoppa yfir valmynd

Hugtakasafn ţýđingamiđstöđvar utanríkisráđuneytisins

Ritstjóri: Sigrún Ţorgeirsdóttir
Leitarorđ Leitartungumál
Nánari leit  |  Fletting sviđa

Hugtakasafn : Kynning

UM HUGTAKASAFN ŢÝĐINGAMIĐSTÖĐVAR UTANRÍKISRÁĐUNEYTISINS


Ţýđingamiđstöđ utanríkisráđuneytisins var stofnuđ áriđ 1990 og var ađalverkefni starfsmanna hennar frá upphafi ađ annast ţýđingu samningsins um Evrópska efnahagssvćđiđ (EES-samningsins) og reglugerđa, tilskipana, ákvarđana og tilmćla sem falla undir hann. Einnig hafa starfsmenn ţýđingamiđstöđvar ţýtt alţjóđasamninga og ađra lagatexta ţar sem nota ţarf stađlađan hugtakaforđa, t.d. Schengen-samninga, fríverslunarsamninga og samninga Evrópuráđsins.

Meginhluti íđorđanna í Hugtakasafninu tengist hinum margvíslegu sérsviđum EES-samningsins en einnig er ţar ađ finna mörg íđorđ á sviđi laga, stjórnsýslu og öryggis- og varnarmála. Ţá eru í safninu mörg hugtök og heiti sem tengjast alţjóđastofnunum, stofnunum Evrópusambandsins og öđrum stofnunum. Lagatextarnir (gerđirnar), sem falla undir EES-samninginn, varđa margir réttindi og hagsmuni hins almenna borgara, t.d. á sviđi félagslegra réttinda, matvćlaöryggis, neytendamála, umhverfismála og vinnuréttar. EES-gerđirnar eru teknar upp í íslenskan rétt međ lagasetningu, reglugerđarsetningu eđa međ auglýsingu eftir ţví sem viđ á. Útgáfudeild Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) í Brussel hefur umsjón međ birtingu efnisins á íslensku og norsku. Íslenskar útgáfur reglugerđa, tilskipana og ákvarđana eru birtar í EES-viđbćti viđ Stjórnartíđindi Evrópusambandsins (www.efta.int/eea-lex).

Nú eru í safninu rúmlega 82.000 íđorđ og orđasambönd og stöđugt bćtast ný viđ. Safniđ er enn í vinnslu og er sem slíkt háđ fyrirvörum. Hugtakasafniđ er í eigu ţýđingamiđstöđvar utanríkisráđuneytisins. Ađgangur er öllum heimill án endurgjalds og heimilt er ađ endurnota upplýsingar úr Hugtakasafni, sbr. VII. kafla upplýsingalaga nr. 140/2012, enda sé uppruna upplýsinganna jafnan getiđ.

Allir starfsmenn ţýđingamiđstöđvar hafa átt ţátt í ţví ađ byggja upp Hugtakasafniđ. Tiltćkir gagnabankar, orđabćkur og orđasöfn eru ađ sjálfsögđu nýtt til hins ýtrasta en í mörgum tilvikum ţarf einnig ađ leita til sérfrćđinga á viđkomandi sviđum. Í ţýđingamiđstöđinni starfa ţrír íđorđastjórar viđ orđarannsóknir og orđasmíđ en einnig hafa sérfrćđingar í ráđuneytum og opinberum stofnunum alla tíđ lagt ţýđendunum ómetanlegt liđ í orđastarfinu. Ţá eru sérfrćđingar í háskólasamfélaginu og atvinnulífinu ávallt tilbúnir til ađ ađstođa ţýđendur. Hugtakasafniđ er afurđ íđorđastarfsins sem unniđ er á ţýđingamiđstöđ.

Í Hugtakasafninu eru ađaltungumálin íslenska og enska en einnig er ađ finna í safninu íđorđ á öđrum málum, ţ.e. dönsku, frönsku, norsku, sćnsku, ţýsku og latínu. Hćgt er ađ slá inn leitarorđ á öllum ţessum tungumálum og leita í öllum málum í einu. Íslenskan er grunntungumáliđ og niđurstöđur birtast í íslenskri stafrófsröđ. Hćgt er ađ haka viđ orđrétta leit til ađ takmarka leitina. Ef ekki er hakađ viđ orđrétta leit birtast öll dćmi um tiltekiđ orđ eđa orđasamband í safninu.

Smella má á hverja fćrslu og fá nánari upplýsingar, t.d. um efnissviđ, notkunardćmi, tilvísun í rit, númer skjalsins (t.d. Celex-númer í lagasafni Evrópusambandsins), athugasemdir um breytingar, málfrćđiupplýsingar o.fl. Reitirnir sviđ, skjalnúmer og rit eru skyldubundnir og einnig reitir fyrir málfrćđiupplýsingar. Hćgt er ađ leita í hverjum reit fyrir sig međ ţví ađ velja nánari leit á upphafssíđu Hugtakasafnsins.


Reitir međ fćrslum í Hugtakasafni eru:

Samheiti (e. Synonym)

Sviđ (e. Subject area)

Dćmi (e. Context)

Skilgreining (e. Definition)

Rit (e. Reference)

Skjal nr. (e. Document No)

Heimild (e. Source)

Athugasemd (e. Note)

Orđflokkur (e. Word class)

Kyn (e. Gender)

Ađalorđ (e. Head word)

Önnur málfrćđi (e. Other grammatical information)

EFNISSVIĐ

Helstu efnisţćttir EES-samningsins varđa fjórfrelsiđ, ţ.e. frjálsa vöruflutninga, frjálsa ţjónustustarfsemi, frjálsa fjármagnsflutninga og frjálsa för fólks. Sérsviđ undir EES-samningnum eru t.d. félagaréttur, landbúnađur, hagskýrslugerđ, íđefni, opinber innkaup, orka og iđnađur, sjóđir og áćtlanir og vélar. Af sérsviđum utan EES-samningsins má nefna t.d. innflytjendamál, sjávarútveg, skattamál, tollamál, ţróunarađstođ og öryggis- og varnarmál. Af öđru tagi eru sviđ eins og alţjóđastofnanir, lagamál, landa- og stađaheiti og samningaheiti. Efnissviđ Hugtakasafns voru endurskođuđ á árinu 2011 og eru nú 54 alls. Eftirfarandi flokkun er sameiginleg fyrir EES-gerđir, ESB-gerđir og milliríkjasamninga. Hćgt er ađ skođa allar fćrslur á hverju sviđi međ ţví ađ velja flettingu sviđa á upphafssíđu Hugtakasafnsins.

Efnissviđ Hugtakasafnsins eru:

alţjóđamál (e. International affairs)
alţjóđastofnanir (e. international organisations)
borgaraleg réttindi (e. Civil rights)
dómsmálasamstarf (e. Judicial cooperation)
efnahagsmál (e. Economic affairs)
fast orđasamband í EB-/ESB-textum (e. Fixed phrase in EC/EU texts)
félagaréttur (e. Company law)
félagaréttur (reikningsskil) (e. Company law (accounting standards))
félagsleg réttindi (e. Social rights )
fjármál (e. Financial affairs)
flutningar (e. Transport)
flutningar (flug) (e. Transport (aviation))
flutningar (járnbrautir) (e. Transport (railroads))
flutningar (siglingar) (e. Transport (maritime and inland waterways transport))
hagskýrslugerđ (e. Statistics)
hugtak, almennt notađ í EB-/ESB-textum (e. Term generally used in EC/EU texts)
hugverkaréttindi (e. Intellectual property law)
innflytjendamál (e. Immigration)
innri markađurinn (almennt) (e. Internal market (general))
íđefni (e. Chemicals)
íđefni (efnaheiti) (e. Chemicals (chemical names))
íslensk stjórnsýsla (e. Public administration)
lagamál (e. Legal terms)
landa- og stađaheiti (e. Country and place names)
landbúnađur (e. Agriculture)
landbúnađur (dýraheiti) (e. Agriculture (zoological names))
landbúnađur (plöntuheiti) (e. Agriculture (botanical names))
lyf (e. Medicinal products)
menntun og menning (e. Education and culture)
milliríkjasamningar (e. International agreements)
milliríkjasamningar (samningaheiti) (e. Titles of international agreements)
neytendamál (e. Consumer affairs)
opinber innkaup (e. Public procurement)
orka og iđnađur (e. Energy and industry)
samkeppni og ríkisađstođ (e. Competition and state aid)
samningar og sáttmálar (e. Agreements and treaties)
sjávarútvegur (e. Fisheries)
sjávarútvegur (dýraheiti) (e. Fisheries (zoological names))
sjóđir og áćtlanir (e. Funds, instruments and policies)
sjóđir og áćtlanir (heilbrigđismál) (e. Funds, instruments and policies (health affairs))
skattamál (e. Taxation)
smátćki (e. Instruments and appliances)
sprengiefni og efnavopn (e. Explosives and chemical weapons)
stađfesturéttur og ţjónusta (e. Right of establishment and freedom to provide services)
stofnanir (e. Institutions)
tollamál (e. Customs)
tćki og iđnađur (e. Technology and industry)
umhverfismál (e. Environment)
upplýsingatćkni og fjarskipti (e. Information technology and telecommunications)
utanríkisráđuneytiđ (e. Ministry for Foreign Affairs)
vélar (e. Machinery)
vinnuréttur (e. Labour law)
ţróunarađstođ (e. Development aid)
öryggis- og varnarmál. (e. Security and defense policy).
Var efniđ hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verđur notuđ til ađ bćta gćđi ţjónustu og upplýsinga á vef Stjórnarráđsins. Hikađu ekki viđ ađ hafa samband ef ţig vantar ađstođ.

Af hverju ekki?

Hafa samband

Ábending / fyrirspurn


Ţessi síđa notar vafrakökur Lesa meira